Wat azelaïnezuur bijzonder interessant maakt, is dat het van nature in ons eigen ecosysteem voorkomt. De stof kan worden gevormd door micro-organismen die op de huid leven en komt ook van nature voor in granen zoals tarwe, rogge en gerst.

Maar hoe werkt azelaïnezuur eigenlijk, en voor wie is het geschikt?

Azelaïnezuur is een natuurlijk voorkomende zuur dat al tientallen jaren wordt gebruikt en bestudeerd in de huidverzorging en dermatologie.

Een van de interessantste ontdekkingen is dat azelaïnezuur kan worden gevormd door gisten uit het geslacht Malassezia, die van nature deel uitmaken van het huidmicrobioom.

Het huidmicrobioom bestaat uit miljarden micro-organismen, waaronder bacteriën en schimmels, die op het huidoppervlak leven. Veel daarvan vervullen belangrijke functies en maken deel uit van het natuurlijke ecosysteem van de huid.

Onderzoekers raakten geïnteresseerd in azelaïnezuur toen ze onderzochten waarom bepaalde gisten de pigmentatie van de huid konden beïnvloeden. Later ontdekten ze dat de stof ook andere eigenschappen had die nuttig konden zijn voor de huid.

Tegenwoordig wordt azelaïnezuur gebruikt in zowel cosmetische huidverzorgingsproducten als geneesmiddelen voor bepaalde huidaandoeningen. De effecten hangen onder andere af van de concentratie en de formulering van het product.

Azelainzuur is een ingrediënt met verschillende eigenschappen. Het kan invloed hebben op processen die een rol spelen bij het ontstaan van puistjes, roodheid en een ongelijkmatige teint. Hier zijn enkele van de belangrijkste eigenschappen.

Puistjes kunnen ontstaan wanneer talg en dode huidcellen zich in de poriën ophopen. Bacteriën en ontstekingen kunnen ook bijdragen aan het ontstaan van acne. Azelaïnezuur heeft eigenschappen die meerdere van deze processen beïnvloeden.

Het kan helpen om de vorming en afstoting van huidcellen te normaliseren, waardoor het risico op verstopte poriën kan afnemen. Het heeft ook antibacteriële en ontstekingsremmende eigenschappen. Daarom wordt azelaïnezuur al lange tijd gebruikt als werkzame stof in geneesmiddelen tegen acne.

In cosmetische huidverzorging wordt het ingrediënt onder andere gebruikt in producten voor een huid met puistjes, een onregelmatige textuur en verstopte poriën. Het is echter belangrijk om onderscheid te maken tussen effecten die voor geneesmiddelen zijn aangetoond en wat je van een cosmetisch product kunt verwachten.

Roodheid kan veel oorzaken hebben. Sommige mensen hebben een huid die gemakkelijk reageert op het weer, temperatuurschommelingen of huidverzorgingsproducten, terwijl anderen een huidaandoening zoals rosacea hebben.

Azelaïnezuur is onderzocht vanwege zijn ontstekingsremmende eigenschappen en wordt ook als geneesmiddel gebruikt bij bepaalde vormen van rosacea. Voor mensen met een gevoelige huid kan azelaïnezuur een interessant ingrediënt zijn, maar het is belangrijk om te onthouden dat azelaïnezuur ook irritatie kan veroorzaken, vooral in het begin.

Als je rosacea of aanhoudende roodheid hebt, is het verstandig om een dermatoloog te raadplegen voor de juiste beoordeling en behandeling.

Is je opgevallen dat er soms donkere vlekjes achterblijven nadat een puistje is verdwenen? Dat komt doordat de huid bij een ontsteking extra pigment kan aanmaken. Het resultaat zijn donkere vlekken die soms lange tijd zichtbaar blijven.

Azelaïnezuur kan invloed hebben op het enzym tyrosinase, dat betrokken is bij de aanmaak van het pigment melanine in de huid. Via dit mechanisme kan azelaïnezuur bijdragen aan een egalere teint en de zichtbaarheid van bepaalde pigmentveranderingen verminderen.

Het ingrediënt is ook onderzocht bij melasma, een vorm van pigmentverandering die vaak in het gezicht voorkomt. De klinische documentatie betreft voornamelijk medische preparaten en kan niet rechtstreeks worden toegepast op cosmetische producten.

De huid wordt dagelijks blootgesteld aan verschillende belastende factoren die kunnen bijdragen aan oxidatieve stress. Dit betekent dat reactieve moleculen, vaak vrije radicalen genoemd, de structuren van cellen beïnvloeden.

Azelaïnezuur heeft in onderzoek antioxiderende en ontstekingsremmende eigenschappen aangetoond. Dit betekent onder andere dat de stof bepaalde processen kan beïnvloeden die verband houden met ontstekingen in de huid.

Dat betekent echter niet dat azelaïnezuur een van de krachtigste antioxidanten in huidverzorging is of huidveroudering kan voorkomen. De antioxiderende eigenschappen zijn eerder een deel van de verklaring waarom azelaïnezuur zo’n interessant en veelzijdig ingrediënt is.

Azelaïnezuur beïnvloedt ook hoe huidcellen zich vernieuwen en rijpen. Dit kan bijdragen aan het verminderen van verstopte poriën en het gladder maken van het huidoppervlak na verloop van tijd. In tegenstelling tot klassieke exfoliërende zuren, zoals AHA en BHA, wordt azelaïnezuur niet in de eerste plaats gebruikt om dode huidcellen van het huidoppervlak te verwijderen.

Dat betekent niet dat azelaïnezuur de huid nooit kan irriteren, maar de werking verschilt van die van veel traditionele exfoliërende zuren.

Azelaïnezuur kan deel uitmaken van zowel je ochtend- als avondroutine, afhankelijk van het product dat je gebruikt. Als je dit ingrediënt nog niet eerder hebt gebruikt, is het verstandig om het geleidelijk te introduceren.

Begin bij voorkeur met enkele applicaties per week en verhoog het gebruik als je huid comfortabel aanvoelt. Volg altijd het aanbevolen gebruik van het product.

Een licht prikkelend gevoel kan voorkomen, vooral in het begin. Als de huid duidelijk geïrriteerd raakt, rood wordt of aanhoudend begint te branden, moet je het gebruik verminderen of een pauze inlassen.

Het is ook goed om geduld te hebben. Veranderingen in het uiterlijk van de huid ontstaan  geleidelijk en het resultaat verschilt per persoon.

Gebruik overdag gerust zonnebescherming, vooral als je pigmentvlekken minder zichtbaar wilt maken. Azelaïnezuur staat er niet om bekend de lichtgevoeligheid van de huid te verhogen, maar uv-straling kan pigmentveranderingen opvallender maken.

Azelaïnezuur en retinoïden zijn twee ingrediëntgroepen waarvan de effecten op onder andere acne en een ongelijkmatige teint zijn onderzocht. Ze werken op verschillende manieren en kunnen elkaar daarom aanvullen.

Azelaïnezuur is vooral interessant vanwege de eigenschappen die verband houden met pigmentvorming, huidvernieuwing en ontstekingen. Retinoïden zijn vormen van vitamine A die de werking en vernieuwing van huidcellen beïnvloeden.

Tretinoïne is een vorm van vitamine A die wordt gebruikt in geneesmiddelen op recept. Het is een goed onderzochte stof, maar kan ook droogheid, schilfering en irritatie veroorzaken.

Retinal, ook wel retinaldehyde genoemd, is een andere vorm van vitamine A die wordt gebruikt in cosmetische huidverzorging. In de huid kan retinal worden omgezet in retinoïnezuur, de biologisch actieve vorm van vitamine A.

Retinal is onderzocht op de effecten ervan op het uiterlijk van de huid en heeft in laboratoriumonderzoek ook antibacteriële eigenschappen aangetoond.

Dat betekent niet dat retinal en tretinoïne hetzelfde bewezen effect hebben. Ze verschillen zowel in gebruik als in wetenschappelijke onderbouwing.

I Skinomes Azeretinal Concentrate combineert 10% azelaïnezuur met 0,1% retinal.

Het idee achter de combinatie is om twee ingrediënten met verschillende, elkaar aanvullende eigenschappen in één product samen te brengen.

Het kan een optie zijn voor wie een meer geconcentreerd huidverzorgingsproduct wil voor de textuur en het uiterlijk van de huid, zonder meerdere afzonderlijke producten te hoeven gebruiken.

Omdat het product retinal bevat, is het belangrijk om het voorzichtig te introduceren en de gebruiksaanwijzing te volgen.

Producten met retinoïden moeten tijdens de zwangerschap worden vermeden. Als je borstvoeding geeft, overleg dan met een zorgverlener over het gebruik van retinoïden.

Een van de interessantste aspecten van azelaïnezuur is de relatie met de micro-organismen die op onze huid leven.

We weten vandaag de dag dat de huid niet op zichzelf functioneert. Ze werkt samen met een groot aantal micro-organismen die samen het huidmicrobioom vormen.

Azelaïnezuur is een voorbeeld van een stof die door micro-organismen kan worden geproduceerd en tegelijkertijd eigenschappen heeft die relevant zijn voor huidverzorging.

Maar het feit dat azelaïnezuur van nature voorkomt in het huidmicrobioom betekent niet automatisch dat het ingrediënt de samenstelling of balans van het microbioom verbetert. Dit is nog steeds een gebied waar meer onderzoek naar nodig is.

Bij Skinome zijn we bijzonder geïnteresseerd in hoe verschillende ingrediënten kunnen samenwerken met het huidmicrobioom.

In een eigen klinische studie met 31 deelnemers hebben we levende melkzuurbacteriën, zogenaamde lactobacillen, zowel afzonderlijk als in combinatie met azelaïnezuur onderzocht.

Het onderzoek werd uitgevoerd door verschillende formuleringen op elke gezichtshelft aan te brengen. De voorlopige resultaten lieten een afname van roodheid zien met levende lactobacillen en verbeteringen in de beoordeling van de ernst van acne wanneer lactobacillen werden gecombineerd met azelaïnezuur.

De resultaten worden geacht nog in publicatie te zijn. Daarom kunnen ze nog niet worden beoordeeld op basis van een afgerond gepubliceerd wetenschappelijk artikel en moeten ze in verder onderzoek worden bevestigd.

Azelaïnezuur is een goed onderzochte werkzame stof met verschillende interessante eigenschappen. Het kan bijdragen aan een egalere teint, puistjes minder zichtbaar maken en het uiterlijk van de huid bij verschillende soorten oneffenheden ondersteunen.

De verbinding met de micro-organismen op onze huid maakt het ook bijzonder interessant vanuit biologisch oogpunt.

Bij Skinome willen we huidverzorging ontwikkelen die uitgaat van hoe de huid daadwerkelijk werkt. Voor ons gaat het er niet om zoveel mogelijk actieve ingrediënten te gebruiken, maar om ingrediënten met een duidelijk doel en een doordachte formulering te kiezen.

Azelaïnezuur is een voorbeeld van hoe wetenschap en inzicht in de biologie van de huid kunnen bijdragen aan een meer gebalanceerde huidverzorgingsroutine.